تقسيمات اداري ماوراء خزر بخش سوم

سيستم اداري ماوراء خزر وتوسعه ي اقتصادي و اجتماعي آن در اواخر قرن نوزده و اوايل قرن بيست

منطقه ي ماوراء خزر در سال 1881 با مركزيت عشق آباد تاسيس و به استانهاي عشق آباد ، تجن ، مرو ، كراسنوودسك و مانگيشلاق تقسيم شد . بيشترين جمعيت منطقه را تركمن ها با 75% و قزاق ها با 17% تشكيل ميدادند . روس ها ، ايراني ها ، ارمني ها و آذربايجانيها نيز ديگر اقوامي بودند كه عمدتاً در شهرها سكونت داشتند . حكومت تزار بعد از تاسيس منطقه ي ماوراء خزر از اعطاي خود گرداني اداري به آن خودداري كرد و قدرت سياسي را همچنان در دست نيروهاي نظامي خود حفظ كرد . اين امر ناشي از ويژگيهاي سيستم استعماري بود . بوميان ساكن در مناطق اشغالي نه تنها از حقوق سياسي بي بهره بودند ، بلكه ماليات سنگيني را نيز متحمل مي شدند . مجموعه ي سيستم اداري روس ، مديريتي نظامي بود : ژنرال بعنوان فرمانده ي كل نيروهاي نظامي ، حاكم مقتدر منطقه بود و رياست كل ادارات استانها نيز بعهده ي افسران نظامي بود . ثروتمندان تركمن ، تنها تحت عنوان ميراب و ديگر كارهاي سطح پايين در روستاها به كار گمارده ميشدند . سيستم قضايي نيز تابع همان روّيه بود . رياست دادگاه عالي منطقه در دست مقامات ارشد نظامي بود و فئودالهاي تركمن هم در روستاها دادگاه هاي شريعت را تحت كنترل خود داشتند . نظاميان تزار در ماوراء خزر ، قدرت سياسي را انحصاراً در اختيار گرفته و تركمن ها را همانند ديگر ملل تحت ستم روسيه ، مورد تبعيض و تحقير قرار دادند و آنها را بيگانه و وحشي خطاب كردند و به خدمت نظام فرا نخواندند . نظاميان روس ، از فئودالهاي محلي و . . . بر عليه توده هاي استثمار شده نهايت استفاده را بردند ، آنها علي رغم معافيت از خدمت نظام ، از حقوق ومزاياي افسري از جمله است و مقرّري برخوردار بودند.