زبان کردی

ژان دومرگان درباره زبان کردي مينويسد:زبان کردي ازشعبه زبانهاي هند و اروپایی وازشاخه پارسي است وازلحاظ دستوري جزدربرخي گويشها مانندگويش مردم پاوه تفاوت چنداني ندارد وازيازده گويش کردي که در بخشهاي مختلف ناحيه مکري مطالعه کردم،گويش مردم مکري (ساوجبلاغ=مهاباد) خالصترين گويش بود.

مينجرسون نيز که از محققين مشهور در تاريخ کرد است ، در مقاله اي که در مجموعه انجمن آسياي مرکزي (شماره 11) منتشر کردده است مينويسد: اکنون معلوم شده است که زبان کردي زباني مشهور و خالص آريايي است ، و از ميان زبانهاي آسيايياست ،و از ميان زبانهاي آسيايي تنها زبان است که بغير لز پذيرفتن بعضي تغييرات ديني ، از اختلاط با زبان عربي محفوظ مانده است. دارمستتر فرانسوي نيز زبان کردي را مشتق از زبان مادي ميداند. بازيل نيکتسن از محققين نامدار در قرن حاضر درباره زبان کردي ضمن بيان نظريات محققيني چون " رويگر" و " پوپ " و ميسيونرهائي چون " گارزدني" و " سولوديني " تاکيد مي کند که زبان کردي از خانواده زبانهاي ايراني است و امروز زبان کردي با فارسي جديد خيلي نزديک است

مردوخ روحاني کردستاني مورخ تاريخ کردستان مينويسد که زبان پارس و ماد خيلي بهم نزديک بوده اند، مانند زبان فارسي و کردي امروز، اکثر تواريخ هم مصرح اند با اينکه زبان مادها همين زبان کردي مکري بوده است ، چنانکه زند و اوستا که به زبان مادي نوشته شده خيلي نزديک به لهجه مکري است و با همان زبان مکري است ، اين نظريه از طرف هوارت و دارمستتر و بعضي ديگر از متخصصين تائيد شده است.

بعقيده دکترمکري ، زبان کردي که از بقاياي زبان زنده و اصيل زبان آريائي است از دو جهت بايد مورد مطالعه و دقت قرار گيرد: 1- از لحاظ ساختمان و ترکيب اصلي زبان 2- از لحاظ تاثيرات و تحولات بعدي

از لحاظ ساختمان و ترکيب اصلي زبان ، تعريف و شکل افعال ، با تمام زبانهاي آريائي مشابه و نزديک است و بخوبي ملاحظه ميشود که نوع فعل و مصدر و تعريف آن اگرچه با زبان فارسي و پهلوي وساير زبانهاي قديم و محلي ايران تفاوت دارد ولي اين تفاوت بحدي نيست که زبان کردي را از خويشاوندي و همدست بودن با ديگر زباهاي ايراني جدا سازد

زبان کردي از بسياري از جهات با زبان اوستائي مشابه است ولي چون فاصله بين تاليف اوستا و قديمترين آثار متعلق به زبان کردي که متعلق به جند قرن قبل است خيلي زياد مي باشد و در اين فواصل آثاري از زبان کردي قديم يعني کردي زمان ساساني يا اشکاني بدست نيامده است نميتوان سير تحولي را که د راين مدت زبان کردي داشته تا بصورت فعلي د رآمده است مطالعه کرد و آنرا کاملا ازلحاظ فني با زبان اوستا مقايسه نمود . آنچه محقق است زبان کردي با زبان اوستا خويشاوند و از بسياري جهات با آن متشابه است . چنانچه زبان کردي کنوني بسياري از اصوات زبان اوستائي را دارا مي باشد که در زبانهاي ديگر ايراني کمتر ديده مي شود . بعلاوه صورت اسامي و حالات هشتگانه اسم و بعضي ضماير در کردي متداول نيست و همانطور که در همه زبانهاي ايراني و يبمرور زمان مختصر شده از لحاظ صرف و نحوساده تر گرديده اند . همانطور هم زبان کردي بمرور ايام صرف ضمائر و نامها را از دست داده مگر در برخي از موارد. زبان مردم مهاباد گويش کرمانج مکري است

www.mahabad.org